Η επιδραση των πολιτικων στον αγροτικο χωρο

Η διαχρονική επίδραση των πολιτικών με συστήματα, επιδοτήσεις και προϊόντα στο ζήτημα της ιδιοκτησίας και ζωνοποίησης στον αγροτικό χώρο.

Η παρούσα εργασία μέσα από τη μελέτη της άσκησης της γεωργικής πολιτικής στην Ελλάδα, από τα πρώτα βήματά της, τη δεκαετία το 20, ως σήμερα, αλλά και παράλληλα στην Ευρώπη, προσπαθεί να διαγνώσει τον βαθμό επιρροής της πολιτικής στον τρόπο με τον οποίο έχουν κατανεμηθεί οι εκμεταλλεύσεις στο χώρο, να διαγνώσει τα εγγενή προβλήματα της ελληνικής γεωργίας (ως αποτέλεσμα άσκησης των πολιτικών) και να θέσει το πλαίσιο με το οποίο θα προτείνεται η παραπέρα συνέχισή της.

Η πορεία της αγροτικής πολιτικής στην Ελλάδα έχει διανύσει ήδη μια περίοδο 170 ετών από τη σύσταση του ελληνικού κράτους. Την πρώτη περίοδο η ελληνική πολιτική είχε εστιαστεί στην οργάνωση και στις μεγάλες αποφάσεις σχετικά με την διανομή της γης και την δημιουργία των συνθηκών ανάπτυξης του αγροτικού τομέα. Η τακτοποίηση των ζητημάτων διανομής της γης και η δημιουργία βασικού θεσμικού πλαισίου κράτησε μέχρι το 1950. Η εθνική αγροτική πολιτική μετά το 1950, εστιάστηκε στην αξιοποίηση των πεδινών ζωνών με βασικά εργαλεία παρέμβασης τον αναδασμό και την άρδευση. Ωστόσο, η ίδια η ΚΑΠ συνέβαλλε σημαντικά στη μετάβαση των ζωνών αυτών προς τη μονοκαλλιέργεια και την αύξηση της εξάρτησης από την ίδια την ΚΑΠ. Αντίθετα στις ορεινές και ημιορεινές περιοχές, η ανυπαρξία εθνικών ειδικών πολιτικών στήριξης μέχρι το 1981 εξηγεί τις δύσκολες συνθήκες που συναντά σήμερα η αγροτική οικονομία σε αυτές τις σημαντικές σε έκταση περιοχές.. Η εφαρμογή της ΚΑΠ στην Ελλάδα από το 1981 ενίσχυσε τις τάσεις χωρικής διαφοροποίησης στο εσωτερικό του ελληνικού αγροτικού χώρου, οι οποίες είχαν ήδη αρχίσει να διαμορφώνονται ως αποτέλεσμα της εφαρμογής ή της ανυπαρξίας εθνικών πολιτικών. Το γεγονός αυτό αν συνδυασθεί με το μικρό μέσο μέγεθος των οικογενειακών εκμεταλλεύσεων (4,6 ha) εξηγεί το σοβαρό ζήτημα ζωνοποίησης και ιδιοκτησίας που έχει διαμορφωθεί στον αγροτικό χώρο.

Η μελέτη πραγματοποιήθηκε για λογαριασμό της Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας Θράκης Βασικός άξονας της μελέτης ήταν η διερεύνηση δύο συστημάτων, αφενός της ανάπτυξης καπιταλιστικών σχέσεων ή παραγωγής στη γεωργία και αφετέρου της μικρής οικογενειακής εκμετάλλευσης. Η μελέτη ξεκίνησε τον Μάρτιο του 2006 και ολοκληρώθηκε τον Ιούλιο του ίδιου έτους.